Нетто-тұтынушы: артық электр энергиясын желіге заңды түрде қалай сатуға болады

Күн станциясы нысанның дәл қазір тұтынатынынан көп өндіргенде, артығы жоғалып кетпейді. Оны энергиямен жабдықтаушы ұйым сатып алады — нетто-тұтынушы мәртебесі деп аталатын және Қазақстан заңнамасында тікелей көзделген схема бойынша.

Бұл сұр схема да, жекелеген клиенттерге жасалған ерекшелік те емес. Бұл — қалыпты тетік, әрі ресімдеу нақты қадамдардан тұрады, оларды біз клиент үшін толығымен жүргіземіз.

Бұл қалай жұмыс істейді

Механика төрт қадаммен сипатталады.

1. Күндіз станция өндіреді. Нысан одан дәл қазір қажет нәрсенің бәрін алады, ал артығы желіге кетеді.
2. Екі бағытты есептегіш екі жаққа да санайды. Желіден алынған көлем бөлек, желіге берілген көлем бөлек.
3. Түнде электр энергиясы желіден алынады. Станция өндірмейді, нысан оған дейінгідей қоректенеді.
4. Ай соңында — өзара есеп айырысу. Сіз тек айырма үшін төлейсіз: тұтынылған көлем минус берілген көлем. Егер берілгені алынғаннан көп болса, айырманы энергиямен жабдықтаушы ұйым төлейді.

Мұндағы кілт сөз — өзара есеп айырысу. Қайта есептеу жылына бір рет емес, ай сайын жүреді, әрі бұл принципті: жаз бен қыс арасындағы маусымдық айырма жылдар бойы жинақталмайды.

Шек: 200 кВт-қа дейін

Нетто-тұтынушы схемасы бойынша сатуға жалпы қуаты екі жүз киловаттқа дейінгі (қоса алғанда) қондырғыға рұқсат етіледі — дәл осындай қондырғы жаңартылатын энергияның шағын масштабты нысаны болып саналады.

Назар аударыңыз: 200 кВт — бұл қондырғының қуаты, айлық берілім көлемі емес. Оларды жиі шатастырады.

Бұл 200 кВт-тан үлкен станцияның мәні жоқ дегенді білдірмейді. Біздің ең ірі нысандарымыз — 1500, 1320 және 937 кВт — өз тұтынуына жұмыс істейді: олар кәсіпорынның күндізгі жүктемесін жабады, әрі ондағы үнемдеу артықты сатудан емес, нысанның өсіп жатқан тариф бойынша электр сатып алмауынан шығады.

Қандай бағамен сатып алады

Артық энергия сатып алу тарифінен 16% шегеріліп беріледі.

Қазақстан бойынша орташа тариф киловатт-сағатына 47 теңге болғанда бұл шамамен 39 теңге. Сіз тұтыну үшін төлейтіннен аз — бірақ бұл әйтпесе мүлдем пайдаланылмайтын энергиядан түсетін табыс.

Міндеті дәл сату болып табылатын нысандар үшін схема жеке табыс бабы ретінде жұмыс істейді. Каталогымыздағы 150 кВт шаруа қожалығы тек артықты сатуға жұмыс істейді: 2026 жылғы наурызда — 598 097,57 теңге таза, жоспарлы табыс жылына 6 760 000 теңге.

Нормативтік база

Схема Қазақстан Республикасының мына актілері бойынша жұмыс істейді. Оларға сілтеме жасау энергиямен жабдықтаушы ұйыммен сөйлескенде де пайдалы.

• «Жаңартылатын энергия көздерін пайдалануды қолдау туралы» заң — 2009 жылғы 4 шілдедегі № 165-IV, нетто-тұтынушы кім екенін айқындайды.
• «Электр энергетикасы туралы» заң — 2004 жылғы 9 шілдедегі № 588-II.
• Нетто-тұтынушылардан электр энергиясын сатып алу мен сату қағидалары — ҚР Энергетика министрінің 2016 жылғы 8 шілдедегі № 309 бұйрығы. Шағын масштабты нысанның 200 кВт шегі де осында.
• Нетто-тұтынушылардан электр энергиясын сатып алу-сатудың үлгілік шарты — ҚР Энергетика министрінің 2024 жылғы 30 қыркүйектегі № 350 бұйрығы.

Төрт құжаттың бәрі «Әділет» ақпараттық-құқықтық жүйесіне сілтемелермен «Лицензия» бетінде жинақталған.

Біз не істейміз

Мәртебені ресімдеу — қызметтің бөлігі, клиенттің жеке уайымы емес.

• Нысанның нетто-тұтынушы схемасына жарайтынын әлі есептеу кезеңінде тексереміз.
• Құжаттарды дайындап тапсырамыз, келісуді сүйемелдейміз.
• Екі бағытты есептегіш орнатамыз.
• Қол қойылған шартқа дейін клиентті әр қадамда жүргіземіз.

Орнатуға рұқсат етілетін қуат сіздің техникалық шарттарыңызға байланысты — оларды инженер нысанды тексеру кезінде қарайды. Бұл алаңдағы бірінші іс, оған дейін қуат бойынша ешқандай уәде бермейміз.

Сізде қанша шығатынын білгіңіз келсе — екі минутта есептеңіз немесе өтінім қалдырыңыз, инженер сіздің жағдайыңызды техникалық шарттарыңыз бойынша талдайды.