Желілік күн станциясы қалай жұмыс істейді: принципі, қыс және өшулер

Желілік станция — бизнеске арналған күн электр станциясының ең кең тараған түрі, әрі біз салатын нысандардың барлығы дерлік дәл сондай. Ол көрінгеннен қарапайым құрылған, бірақ онда шартқа қол қойғаннан кейін емес, оған дейін білген жөн екі ерекшелік бар.

Станция неден тұрады

Жабдықтың бар болғаны үш тобы.

• Панельдер. Күн жарығын тұрақты токқа айналдырады. Қызмет мерзімі — 25–30 жыл және одан ұзақ, өндіруші кепілдігі 15 жыл.
• Инвертор. Тұрақты токты нысан жабдығы тұтынатын 380 немесе 220 вольт айнымалы токқа айналдырады. Бұл күн сайын жүктеме көтеретін қуат электроникасы, модельге қарай кепілдігі 5–10 жыл.
• Тірек металл конструкциясы. Панельдерді шатырда, жерде немесе автотұрақтың үстінде ұстайды. Біз оны өзіміз жасаймыз: мырышталған болат, кепілдігі 10 жыл.

Желілік станцияда аккумулятор жоқ. Бұл жеңілдету немесе үнемдеу емес — дәл жинақтағыштың болмауы оны салынған қаражаттың қайтарымы бойынша ең тиімді етеді.

Күндіз бен түнде не болады

Станцияның жұмысы төрт қадаммен сипатталады.

1. Күндіз панельдер өндіреді. Нысан станциядан дәл қазір қажет нәрсенің бәрін алады.
2. Артығы желіге кетеді. Егер өндіріс ағымдағы тұтынудан көп болса, айырма желіге беріледі, оны екі бағытты есептегіш санайды.
3. Түнде нысан желіден қоректенеді. Станция өндірмейді — нысан электр энергиясын станцияға дейінгідей алады.
4. Ай соңында — өзара есеп айырысу. Сіз алынған мен берілгеннің айырмасы үшін ғана төлейсіз.

Бұдан қарапайым қорытынды шығады: станция күндіз тұтынатындарға ең тиімді. Күндізгі ауысымдағы өндіріс, тоңазытқыш камералары бар қойма, сауда орталығы, жылыжай — оларда өндіріс пен тұтыну уақыты сәйкес келеді, әрі өндірілгеннің барлығы дерлік орнында пайдаланылады.

Қыста станция қанша береді

Жаздағыдан аз, әрі мұны алдын ала түсіну керек: күндізгі уақыт қысқа, күн төмен, панельдерде қар жатады. Бұлтты күні панельдер шашыраңқы жарықпен жұмыс істейді, бірақ өндіріс азаяды.

Станция бір күнмен емес, жылдың толық көлемімен есептеледі. Қыста жетпей қалғанын нысан желіден алады — станцияға дейінгідей.

Іс жүзінде бұл былай көрінеді: Шымкенттегі 138 кВт қойма кешені 2018 жылдан бері жұмыс істейді, әрі қыста станция оның электр шотының 70%-ына дейінін жабады. 100% емес, бірақ нөл де емес.

Желіде жарық өшсе не болады

Мұнда ең маңыздысы, әрі бұл туралы қазір білген жөн.

Желілік станция желімен бірге өшеді. Бұл ақау емес, қауіпсіздіктің міндетті талабы.

Инвертор кернеуі жоқ желіге кернеу беруге құқылы емес: онда жөндеу бригадалары жұмыс істеуі мүмкін. Сондықтан желіде авария болғанда станция тоқтайды, тіпті далада күн ашық болса да.

Өшу кезінде жұмысын жалғастыра алатын жалғыз нұсқа — жинақтағышы бар станция: гибридті немесе автономды. Біз ондайларды да саламыз: мысалы, 48 кВт·сағ литий-ион аккумуляторы бар 50 кВт гибридті станция немесе желі мүлдем жоқ нысандарға арналған автономды станциялар.

Бірақ гибридті шешімдердің экономикасы басқа. Аккумулятор — заряд циклдері бойынша шектеулі ресурсы бар шығыс бөлігі, әрі біз олар бойынша өтелу мерзімін уәде етпейміз: мұндай станция үздіксіздік мәселесін шешеді, салынған қаражатты қайтармайды. Егер нысанның тоқтап қалуы мүмкін болмаса, инженерге бұл туралы бірден айтыңыз — ол станцияны электр шотына емес, осы міндетке қарай таңдайды.

Станцияны кейін кеңейтуге бола ма

Иә, әрі мұны көрінгеннен жиі жасайды. Қуат бүгінгі тұтынуға қарай таңдалады, ал ол өскенде инженер шатырда немесе алаңда қалған орынға қарай келесі кезеңді есептейді.

Шымкенттегі «Ленгерское» балмұздақ фабрикасы станциясын дәл осылай салып жатыр: 2024 жылы 900 кВт, 2025 жылы тағы 420 кВт, қазір 700 кВт-тық үшінші кезең салынуда. Клиент станцияны қатарынан үшінші жыл кеңейтуде — мұндай өтелу дәлелін қолдан жасау мүмкін емес.

Неден бастау керек

Өз нысаныңызды есептеңіз: екі минуттық есеп сіздің шотыңыз, шатырыңыз және аймағыңыз бойынша станция қуаты мен өтелу мерзімін береді. Егер нысанға үздіксіздік қажет болса немесе қуат 50 кВт-тан аз болса — өтінім қалдырыңыз, инженер міндетке қарай шешім таңдайды.